Autor/ka
dokumentacji
Magdalena Doszla
Opis
Rzeźba „Walka” autorstwa Wiktorii Iljin została zrealizowana jesienią 1968 roku w ramach I Biennale Rzeźby w Metalu w Warszawie. Była częścią tzw. galerii samochodowej przy ulicy Kasprzaka – zespołu monumentalnych form rzeźbiarskich usytuowanych w przestrzeni intensywnego ruchu komunikacyjnego, w bezpośrednim sąsiedztwie zakładów przemysłowych warszawskiej Woli. I Biennale Rzeźby w Metalu powstało jako odpowiedź na sukces Biennale Form Przestrzennych w Elblągu i opierało się na ścisłej współpracy artystów z robotnikami. Około dwudziestu wolskich zakładów produkcyjnych udostępniło twórcom metalowy złom oraz zaplecze techniczne, umożliwiające realizację prac w dużej skali. W ramach wydarzenia powstało około sześćdziesięciu rzeźb autorstwa trzydziestu pięciu artystów, prezentowanych w kilku lokalizacjach na terenie miasta. „Walka” należy do nielicznych obiektów, które przetrwały zmiany urbanistyczne, brak systematycznej konserwacji oraz akty wandalizmu. W ostatnich latach rzeźba została przeniesiona na skwer w pobliżu Cmentarza Prawosławnego, gdzie funkcjonuje w nowym, odmiennym kontekście przestrzennym. Zmiana lokalizacji pozbawiła ją pierwotnego zaplecza przemysłowego i komunikacyjnego, w którym była osadzona, nadając jej charakter obiektu istniejącego na marginesie codziennego ruchu miejskiego.
Autorska refleksja
„Walka” jest dla mnie przykładem dzieła uznanej artystki, które funkcjonuje poza instytucjonalnym obiegiem sztuki, a jednocześnie pozostaje niemal niewidzialne. Obecnie rzeźba znajduje się na pasie zieleni przy ulicy, w miejscu codziennie mijanym przez wielu przechodniów. Częściowe zasłonięcie drzewami oraz brak wyraźnego kontekstu sprawiają jednak, że obiekt nie jest realnie oglądany ani doświadczany. To właśnie ta ograniczona widoczność i „rozmycie” znaczenia stały się impulsem do stworzenia dokumentacji. Rzeźba, oderwana od pierwotnego środowiska, funkcjonuje dziś jako cichy świadek historii artystycznej miasta, obecny w przestrzeni przejściowej, lecz pozbawiony narracji. Jej los pokazuje, w jaki sposób sztuka publiczna może tracić czytelność, gdy zmienia się kontekst miejsca, a obiekt przestaje być traktowany jako nośnik pamięci i znaczeń.
Statement
Rzeźba „Walka” Wiktorii Iljin, zrealizowana w 1968 roku w ramach I Biennale Rzeźby w Metalu w Warszawie, funkcjonuje dziś w zmienionym kontekście przestrzennym. Przeniesiona z galerii samochodowej przy ul. Kasprzaka na skwer przy ul. Wolskiej, utraciła związek z przemysłowym i komunikacyjnym otoczeniem, dla którego została zaprojektowana. Jej obecność ujawnia mechanizm powstawania niemiejsc, w których sztuka traci widzialność i staje się elementem tła codziennego życia miasta.
