Autor/ka
dokumentacji
Aleksandra Dudek
Opis
Mural autorstwa NeSpoon, zrealizowany w 2024 roku, znajduje się na bocznej elewacji kamienicy przy ulicy Wólczańskiej 217 w Łodzi, w bezpośrednim sąsiedztwie kampusu Politechniki Łódzkiej, powstałego na terenie dawnej fabryki Zakładów Przemysłu Wełnianego im. Ludwika Waryńskiego „Lodex”. Lokalizacja ta wpisuje realizację w silnie uprzemysłowioną historię miasta, której materialnym znakiem pozostaje charakterystyczna ceglana architektura dawnej Łodzi fabrycznej. Centralnym motywem muralu jest koronka – powtarzalna, symetryczna struktura o ornamentalnym charakterze. NeSpoon od lat wykorzystuje ten motyw w swojej praktyce artystycznej, traktując go jako uniwersalny kod estetyczny obecny zarówno w tradycjach rzemieślniczych, jak i w strukturach świata natury. W łódzkiej realizacji koronka funkcjonuje jako symboliczny dialog z lokalnym dziedzictwem przemysłowym, w szczególności z mniej dziś rozpoznawalną historią produkcji koronek, rozwijanej w Łodzi od końca XIX wieku. Ze względu na brak zachowanych wzorników i materiałów archiwalnych, artystka nie mogła bezpośrednio odwołać się do historycznej produkcji fabrycznej. Wykorzystana koronka została zakupiona w sklepie ze starociami i stanowi przykład koronki maszynowej. Lokalność tej realizacji ma więc charakter pośredni i symboliczny, oparty nie na dosłownym cytacie, lecz na skojarzeniu materiału, formy i miejsca. Mural, dzięki swojej skali i czytelnej estetyce, szybko stał się rozpoznawalnym elementem miejskiego krajobrazu.
Autorska refleksja
Mural NeSpoon odbieram jako pracę, która działa przede wszystkim na poziomie intuicyjnym. Koronkowy wzór jest jednocześnie hipnotyzujący i znajomy – przywołuje skojarzenia z naturą, dekoracyjnością i domowym ciepłem. W zestawieniu z surową, ceglaną architekturą Łodzi fabrycznej wprowadza wizualne ukojenie i porządek. Istotny wydaje mi się również fakt, że koronka – tradycyjnie związana z kobiecym rzemiosłem – w polskim kontekście bywa marginalizowana jako „ludowa” lub użytkowa. NeSpoon przywraca jej status pełnoprawnego medium artystycznego, przenosząc ją w skalę miejską i wpisując w przestrzeń publiczną. Choć realizacja nie odwołuje się bezpośrednio do konkretnego łódzkiego wzoru, jej obecność w tym miejscu działa jak subtelne przypomnienie o zapomnianych wątkach historii miasta i o emocjonalnym potencjale ornamentu.
Statement
Mural NeSpoon zrealizowany w 2024 roku przy ul. Wólczańskiej w Łodzi wykorzystuje motyw koronki jako uniwersalny kod estetyczny i symboliczny dialog z przemysłowym dziedzictwem miasta. Praca łączy urban art z historią rzemiosła, wprowadzając do surowej przestrzeni miejskiej element wizualnego ukojenia i intuicyjnej bliskości.
