Autor/ka
dokumentacji
Anna Bacik
Opis
Instalacja, która zyskała potoczną nazwę „Matka Boska Prądowo-Gazowa”, znajduje się przy ulicy Nowy Świat 43 w Tarnowie i stanowi element ogrodzenia prywatnej działki. Kapliczka jest skierowana frontem ku chodnikowi i pozostaje widoczna oraz dostępna dla przechodniów. Jej historia sięga początku lat 90., kiedy była umieszczona na podwórku domu jednorodzinnego – widoczna, lecz niedostępna. Wówczas, otoczona roślinnością, funkcjonowała jako tradycyjny element przydomowej przestrzeni religijnej. W 2022 roku działka zyskała nowego właściciela, który zdecydował się na jej podział i zmianę zagospodarowania terenu. W związku z tym kapliczka nie mogła pozostać w dotychczasowym miejscu. Podczas przenoszenia doszło do uszkodzenia figury Matki Boskiej, co wymusiło jej wymianę na nową. Ze względu na ograniczoną przestrzeń jedynym możliwym miejscem ekspozycji okazał się fragment ogrodzenia, w którym znajdowały się skrzynki z prądem i gazem oraz dawne przejście na posesję. Właściciel zdecydował się zaślepić drzwi, stworzyć jednolite tło i umieścić figurę w powstałej wnęce. Celem tego działania było zachowanie kapliczki jako obiektu o charakterze religijnym i pozostawienie jej w przestrzeni dostępnej dla przechodniów. Zestawienie figury z elementami infrastruktury technicznej zwróciło jednak uwagę mieszkańców oraz użytkowników internetu. Obiekt stał się przedmiotem licznych komentarzy i interpretacji – od wyrazów sympatii i uznania dla decyzji o jego zachowaniu, po głosy krytyczne. Z czasem kapliczka zaczęła funkcjonować jako rozpoznawalny punkt lokalny, który wywołuje reakcje, zatrzymuje przechodniów i skłania do refleksji nad współczesnym kontekstem obecności symboli religijnych w przestrzeni codziennej.
Autorska refleksja
Pochodzę z Tarnowa i choć obecnie tam nie mieszkam, często wracam w rodzinne strony. Działka z kapliczką znajduje się blisko mojego domu rodzinnego, dlatego miałam okazję zobaczyć ją niemal od razu po powstaniu. Pamiętam swoją pierwszą reakcję – było to niedowierzanie, rodzaj zaskoczenia wywołanego spotkaniem z czymś, co nie mieściło się w moim dotychczasowym obrazie znanej przestrzeni. Z czasem przyszło oswojenie i ciekawość, szczególnie gdy zaczęłam śledzić reakcje innych: komentarze mieszkańców, artykuły w mediach i liczne internetowe wpisy. Najciekawszy okazał się dla mnie nie sam wygląd kapliczki, lecz intensywność i różnorodność odpowiedzi, jakie wywołała. Pokazały one, jak w małym mieście ścierają się różne wrażliwości i potrzeby: przywiązanie do tradycji, otwartość na zmiany, a także potrzeba humoru jako sposobu radzenia sobie z codziennością. Zestawienie figury Matki Boskiej z elementami infrastruktury technicznej tworzy obraz bardzo współczesny, pozbawiony patosu, bliski codziennym doświadczeniom. Kapliczka nie dominuje przestrzeni, lecz subtelnie ją przekształca, stając się miejscem krótkiego zatrzymania. Zdarzało mi się obserwować, jak przechodnie przystają przy niej na chwilę, czasem z uśmiechem. W tym sensie obiekt spełnia funkcję, którą coraz rzadziej przypisuje się takim miejscom – wprowadza moment refleksji w zwykły rytm dnia.
Statement
Kapliczka przy ul. Nowy Świat 43 w Tarnowie, umieszczona w 2022 roku we wnęce ogrodzenia między skrzynkami z prądem i gazem, stała się rozpoznawalnym punktem lokalnym. Zachowana z intencją religijną, zwraca uwagę zestawieniem tradycyjnego symbolu z elementami współczesnej infrastruktury i wywołuje różnorodne reakcje mieszkańców.
.jpg)
.jpg)
.jpg)
.jpg)
